Πριν από 83 χρόνια στην Ιταλία υπήρξαν αλλαγές που οδήγησαν στην ανατροπή του Μουσολίνι και την συνθηκολόγηση της Ιταλίας με τους συμμάχους, η οποία και υπογράφηκε το 1943.Πολλά από τα ιταλικά στρατεύματα που δρούσαν στην Ελλάδα παραδόθηκαν στους Γερμανούς. Υπήρχαν όμως και άλλες περιπτώσεις όπως η Μεραρχία Πινερόλο στη Θεσσαλία και η αντίσταση των Ιταλών στην Κεφαλονιά, που είχε αποτέλεσμα την αποτρόπαιη σφαγή χιλιάδων αιχμαλώτων από τους Γερμανούς.Η μεραρχία Πινερόλο με διοικητή τον στρατηγό Ινφάντε, μετά από διαπραγματεύσεις δέχθηκε να παραδοθεί στον ΕΛΑΣ και έτσι οι Ιταλοί βρέθηκαν στα χωριά της Νευρόπολης Αγράφων, όπου τον Ιούνιο του 1943 οι κατακτητές είχαν κάψει ολοκληρωτικά τα κεφαλοχώρια Μορφοβούνι και Μεσενικόλα, λιγότερα σπίτια στο Μοσχάτο. Το διάστημα μεταξύ Νοεμβρίου – Δεκεμβρίου 1943, οι Γερμανοί έκαψαν τα περισσότερα χωριά της Νευρόπολης, μεταξύ των άλλων ολοκληρωτικά και τον οικισμό της Νεράϊδας όπου φιλοξενούνταν περίπου 6.000 Ιταλοί της Μεραρχίας Πινερόλο. Κάποιοι Ιταλοί παραδόθηκαν στους Γερμανούς, οι περισσότεροι σκόρπισαν στην γύρω περιοχή, πολλοί έχασαν την ζωή τους χωρίς τροφή, στέγη, κάτω από δύσκολες χειμωνιάτικες συνθήκες.Οι νεκροί Ιταλοί θα ήταν χιλιάδες, αν δεν άνοιγαν τα καμένα σπίτια τους οι Αγραφιώτες να τους περιθάλψουν. Οι θύτες που έκαψαν τα σπίτα έγιναν θύματα, τα οποία με γενναιότητα ψυχής και υπέρβαση των αρνητικών αισθημάτων, έσωσαν 5.500 Ιταλούς στρατιώτες από βέβαιο θάνατο, ενώ εκτιμάται ότι περί τους 1.000 χάθηκαν στις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις των Γερμανών αλλά και από κακουχίες και ασθένειες. Είναι από τα σπάνια παραδείγματα στον κόσμο, με τα θύματα να περιθάλπουν τους πρώην θύτες.Άλλη μια άγνωστη σχεδόν ιστορία είναι η διάσωση της Εβραϊκής Κοινότητας της Καρδίτσας, οι οποίοι κατέφυγαν στα Άγραφα, οι περισσότεροι στο χωριό Μαστρογιάννη (σήμερα Αμάραντος), αλλά και σε χωριά της Λίμνης Πλαστήρα, όπως η Καστανιά, η Φυλακτή, το Μοσχάτο, η Καρίτσα, το Νεοχώρι κ.α., όπου οι ντόπιοι περιέθαλψαν και προστάτεψαν τους Εβραίους της Καρδίτσας και όχι μόνο. Αποτέλεσμα να μην χαθεί ούτε ένα μέλος από τον κοινότητα των Εβραίων της Καρδίτσας, πλην ενός φοιτητή μόνο που επέλεξε την Αθήνα θεωρώντας ότι εκεί θα έχει μεγαλύτερη ασφάλεια, αλλά κατέληξε στα κρεματόρια της Γερμανίας.Αναλυτικά ιστορικά στοιχεία και σπάνιο φωτογραφικό υλικό περιλαμβάνονται στο 4ο τεύχος της «Ιστόρησης» 2023, εξαμηνιαίας επιθεώρησης Τοπικής Ιστορίας που εκδίδει ο Δήμος Λίμνης Πλαστήρα, όπου έρχονται στο φως της δημοσιότητας ενδιαφέροντα τεκμήρια που φανερώνουν την μεγαλοψυχία του Ελληνικού Λαού. Ο τόμος κυκλοφορεί σε ηλεκτρονική μορφή (άμεσα διαθέσιμη), και έντυπη την οποία διακινεί εκδοτικός οίκος της Καρδίτσας.«Μας παρέδωσαν ένα μεγαλείο ψυχικής υπέρβασης που ξεπερνά κάθε προηγούμενο»Εκδότης είναι ο συγγραφέας και δήμαρχος Λίμνης Πλαστήρα Παναγιώτης Νάνος, ο οποίος σε δηλώσεις του στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων τόνισε ότι «η Γνώση της Ιστορίας είναι απαραίτητη αν θέλουμε να μην ξαναζήσουμε την φρίκη των πολέμων που δυστυχώς παραμένουν ίδιοι παντού σε κάθε εποχή». «Ο τόπος μας έζησε αδιανόητα πράγματα, οι γονείς μας είδαν εκτελέσεις, βασανιστήρια, ωμή βία και βαρβαρότητα σε βάρος του ντόπιου πληθυσμού. Ένιωσαν προσβολή αξιών, κάψιμο χωριών, καταστροφή σε όλα τα επίπεδα, είδαν εγκλήματα πολέμου, τα οποία δεν παραγράφονται ούτε ξεχνιούνται. Όμως οι πρόγονοί μας δίδαξαν κάτι που μόνο στην μεγαλοψυχία της Ελληνικής Ψυχής υπάρχει: την αναγνώριση στα πρόσωπα των νέων Ιταλών στρατιωτών των δικών τους παιδιών που χάθηκαν στο έπος του 1940. Μας παρέδωσαν ένα μεγαλείο ψυχικής υπέρβασης που ξεπερνά κάθε προηγούμενο, δημιουργεί ένα φωτεινό παράδειγμα αξιών όπου η ειρηνική συνύπαρξη των λαών οφείλει να είναι κεντρική πολιτική και κοινωνική επιλογή».«Η Ιστορία οφείλει να είναι θεμέλιο ειρήνης και προόδου»«Οι πρόγονοί μας μας δίδαξαν με την στάση τους ότι η Ιστορία οφείλει να είναι θεμέλιο ειρήνης και προόδου, σεβασμού και αναγνώρισης, όχι αφετηρία νέων αντιπαραθέσεων και άδικων πολέμων. Συνεπώς η Γνώση της Ιστορίας και ειδικά της Τοπικής, οφείλει να είναι προτεραιότητα για την Αυτοδιοίκηση του Μέλλοντος. Έχουμε χρέος στον Τόπο και τις επόμενες γενιές να διασώζουμε άγνωστα στοιχεία τοπικής ιστορίας. Θεωρούμε ότι η διατήρηση της μνήμης και η βαθύτερη γνώση της, αποτελεί σημαντικό ποιοτικό πόρο για την οικονομική και κοινωνική Ανάπτυξη».Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ