'De Golfstroom' is onderdeel van de Atlantic Meridional Overturning Circulation (AMOC). De AMOC verplaatst warm en zout oppervlaktewater van de tropen naar het noorden (zie afbeelding hieronder). Daardoor heeft Nederland bijvoorbeeld een milder (zee)klimaat dan delen van Canada die op dezelfde breedtegraad liggen.

Het was al langer bekend dat de oceaanstroming verzwakt. Dat proces is nu al aan de gang. En de laatste jaren verschijnen steeds meer studies die erop wijzen dat de oceaanstroming deze eeuw nog een kantelpunt kan bereiken en kan stilvallen.

Eerder werd aan dat kantelpunt vaak een temperatuurgrens verbonden, zoals 2,5 graden opwarming in een eerdere studie van deels dezelfde onderzoekers. Dat blijkt nu genuanceerder te liggen.

"Er is geen magische temperatuurgrens", zegt hoofdauteur René van Westen van de Universiteit Utrecht. De wetenschappers ontdekten met behulp van klimaatmodellen dat niet alleen de mate van opwarming invloed heeft, maar ook de snelheid waarmee die plaatsvindt.

Als broeikasgassen in hoog tempo in de atmosfeer belanden, heeft de oceaan minder tijd om zich aan te passen, schrijven de onderzoekers in de publicatie in Nature Climate Change. De bovenste laag van de oceaan warmt veel sneller op dan de diepzee, waardoor de circulatie uit balans raakt.