Met de veertien nieuwe toevoegingen staan er in totaal 24 gemeenten op de waarschuwingslijst van de overheid. Zij moeten aan asielminister Bart van den Brink uitleggen waarom zij nog geen of onvoldoende opvangplekken voor asielzoekers hebben geregeld. Eén gemeente heeft dat gesprek inmiddels al gevoerd.

De meeste gemeenten hebben al laten weten dat daar vooral praktische redenen voor zijn. Dat heeft onder meer te maken met de, zoals gemeente Aalten het noemt, "complexe" zoektocht naar een geschikte locatie. Denk aan het gebouw zelf of de ligging, maar ook aan problemen op het stroomnet of bezwaren van omwonenden.

De spreidingswet moet zorgen voor genoeg opvangplekken voor asielzoekers én een betere spreiding van die opvang. Maar het proces verloopt nog altijd moeizaam. De wet werd in 2024 aangenomen, maar een paar maanden later liet het kersverse kabinet-Schoof weten haar weer te willen intrekken.

Dat voornemen heeft voor veel ruis op de lijn gezorgd. Gemeenten werden terughoudend met het regelen van opvangplekken of stelden besluiten uit. Ook de gemeenteraadsverkiezingen in maart dit jaar speelden daarbij een rol. Daar kwam nog bij dat de komst van een azc op verschillende plekken voor onrust zorgde, zoals in Loosdrecht en recent nog in het Brabantse Engelen.