woensdag, 16:03Honderdduizenden kinderen hebben leren zwemmen in het Sportfondsenbad in Delft. Dit eerste en oudste overdekte zwembad in de stad bestaat dit jaar negentig jaar. Een jubileumjaar dus, maar wel met een zwart randje. Want de honderdste verjaardag zal dit iconische zwembad niet meer meemaken.Vanaf 1920 begint zwemmen enorm populair te worden in Nederland. Niet zonder reden, vertelt Ron Wessels uit Nootdorp. Hij beheert de website 'lezen over zwemmen' en weet alles over van de geschiedenis van de Nederlandse zwembaden. 'Rond 1920 kon maar drie procent van de Nederlanders zwemmen. Als mensen in Delft in de gracht vielen, was de kans groot dat ze verdronken. De reddingsbrigades probeerden daarom om het zwemmen aan de man te brengen. Daarnaast begon het besef door te dringen dat zwemmen heel erg gezond en ook leuk is', vertelt Wessels. Grote ambities dus, maar in de meeste steden kunnen mensen niet het hele jaar door zwemmen. Delft heeft alleen een onverwarmd buitenbad aan het Verlaat. Prima voor in de zomer, maar in de wintermaanden is dat te koud. Delftenaren die binnen willen zwemmen moeten hiervoor helemaal naar de Mauritskade in Den Haag, waar het eerste overdekte zwembad van ons land is geopend in 1883.De Delftse reddingsbrigade droomt van een eigen overdekt bad in de stad, maar de gemeente Delft staat niet te springen om dat te betalen. 'Ze waren toen wel erg bezig met badhuizen, omdat hygiëne toen erg speelde. Maar zo'n duur overdekt zwembad zagen ze niet zitten', vertelt Wessels.Er wordt een andere oplossing gevonden: crowdfunding. Hoewel dat woord dan nog helemaal niet bestaat. Delftse zwemmers zamelen geld in via NV De Sportfondsen. Die organisatie heeft op een vergelijkbare manier zwembaden in onder meer Amsterdam, Rotterdam en Schiedam gerealiseerd. De locatie wordt de Weteringlaan, in de jonge wijk Hof van Delft. Als het Sportfondsenbad in 1936 opent, heeft het een grote regionale aantrekkingskracht. 'Ook de zwemverenigingen uit Rijswijk en het Westland trokken naar Delft. In Rijswijk kwam zelfs pas een overdekt bad in de jaren zestig, dus mensen kwamen echt uit heel de regio', vertelt de geschiedenis-fanaat.Uniek voor de regio is ook de constructie van het Sportfondsenbad. Het dak kan elektrisch worden geopend. Bovendien kan ook een van de zijgevels hydraulisch omhoog worden geschoven. Het heeft een buitenterras, dus er kan bij mooi weer echt een buitenbad van worden gemaakt. 'Een amfibie-bad', noemt de oprichter van de NV Sportfondsen het. Het doet Ron Wessels een beetje denken aan het nieuwe zwembad De Watergeus in Zoetermeer, dat nu ook zo'n soort constructie heeft: 'Maar moet je je voorstellen: dit was al negentig jaar geleden.'Het amfibiebad verdwijnt in de jaren zestig, als het Sportfondsenbad grondig wordt gerenoveerd. Reparatie van de dakconstructie blijkt toch wel erg kostbaar en bovendien wordt het relatief weinig gebruikt in de dan nog frisse Hollandse zomers. Uiteindelijk wordt het dak daarom permanent vastgezet en blijft het voor altijd gesloten. Op de plek van het buitenterras wordt het zwembad uitgebouwd met een instructiebad. In de loop der jaren raakt het Sportfondsenbad de sterkte regiofunctie kwijt. Vrijwel alle buurgemeenten bouwen eigen overdekte zwembaden. Delft krijgt bovendien in 1978 het gemeentelijk zwembad Kerkpolder, dat groter en spectaculairder is. Het Sportfondsenbad begint steeds meer een wijkfunctie te krijgen. Het zwembad gaat verdwijnenHet ziet er ook naar uit dat het zwembad het eeuwfeest niet meer gaat meemaken. De gemeente Delft heeft namelijk plannen om een gloednieuw zwembad te realiseren aan de Maria Duystlaan. Als dat er is, zou het oude Sportfondsenbad uit 1936 worden afgebroken. Ron Wessels hoopt niet dat het zover komt: 'Het bad is gewoon belangrijk voor de wijk. Ouderen komen er baantjes zwemmen en drinken daarna koffie met zijn allen. Ze komen allemaal op de fiets, dus het heeft echt een sterke buurtfunctie.''Ik vergelijk het altijd met een wijkcentrum of bibliotheek. Ik zou het echt jammer vinden als het zou verdwijnen. Zeker in deze tijd van bewegingsarmoede', zegt hij tot slot.Komt er nu dan écht een nieuw zwembad? 'Het leeft hier echt' - Omroep West(opent in nieuw venster)