Is dit dan het einde van de deal? Met Donald Trump weet je het maar nooit. In één adem zei de Amerikaanse president woensdagmiddag dat het akkoord met Iran wat hem betreft „voorbij” is én dat de twee landen toch met elkaar in gesprek blijven.
Dat past bij het karakter van het zogenoemde ‘Memorandum of Understanding’, dat vorige maand een voorlopig einde maakte aan een oorlog die ruim drie maanden geduurd had. De fundamentele meningsverschillen tussen de twee landen, vooral over beperking van Irans nucleaire activiteiten, werden met dit akkoord niet overbrugd. Het was een afspraak om verder te praten.
In het memorandum spraken de twee landen de „onmiddellijke en permanente beëindiging van de militaire acties op alle fronten” af. Die afspraak wordt nu op grote schaal geschonden: over en weer werden de afgelopen dagen tientallen doelen bestookt. Bij Amerikaanse aanvallen op Iran zijn de afgelopen dagen veertien mensen omgekomen. Iran valt op zijn beurt Amerikaanse doelen aan in Koeweit, Bahrein en Qatar.
Deze nieuwe escalatie roept de vraag op hoe serieus de deal eigenlijk was. In de weken voordat het memorandum tot stand kwam liet Trump veelvuldig blijken hoe graag hij de olieprijzen wilde drukken. Dat hoorden de Iraniërs ook. Het leidde, in de woorden van Witte Huis-correspondent David E. Sanger van The New York Times, tot een akkoord „dat belangrijke kwesties omzeilde en haastig in elkaar was gezet opdat Trump kon verklaren dat hij een akkoord had bereikt – wat voor akkoord dan ook”.
