vandaag, 07:37Iris Sommer, psychiater en hoogleraar psychiatrie aan het UMCG, krijgt vrijdag de Stevinpremie uitgereikt. Het is naast de Spinozaprijs de hoogste wetenschappelijke onderscheiding van ons land en wordt jaarlijks uitgereikt door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).'Ik ben er enorm blij mee. Ik vind het een hele grote eer en het is een bevestiging dat dit het soort onderzoek is dat echt helpt voor de mensen waar we het voor doen.'Kwaliteit van levenDe Stevinpremie gaat niet alleen om baanbrekend onderzoek, maar vooral ook over het benutten van kennis voor de samenleving. Dat doet Sommer met haar onderzoek dat de kwaliteit van leven voor psychiatrische patienten moet verbeteren, oordeelt de Stevin-selectiecommissie: ‘Sommer heeft een doorslaggevende rol gespeeld bij het ontwikkelen van nieuwe wetenschappelijk onderbouwde behandelmethoden die voor zowel mannen als vrouwen relevant zijn. Haar werk is zeer betekenisvol geweest voor zowel de medische praktijk als voor de ontwikkeling van nieuwe behandelrichtlijnen.’Stemmen horenDe jury noemt enkele voorbeelden van onderzoek waarmee Sommer de behandeling van een aandoening heeft beïnvloed. Zo ontdekte ze dat de rechterhersenhelft actief is bij mensen die stemmen horen die er niet zijn, terwijl de linkerhersenhelft voor taal verantwoordelijk is. In Utrecht richtte ze vervolgens de Voices Clinic op, die een aanpak ontwikelde die daarna in andere landen is overgenomen.Dee combinatie van neurowetenschap, psychiatrie en AI geldt internationaal als veelbelovendVrouwenhersenenSommer strijdt verder voor erkenning van de verschillen in hersenen tussen mannen en vrouwen. Ze ontdekte bijvoorbeeld dat vrouwelijke hormonen zoals oestrogeen bescherming kunnen bieden tegen psychoses en van invloed zijn op hoe medicijnen worden afgebroken. Dat legde volgens de jury bloot dat onderzoek en medicatie vaak vooral zijn gericht op mannen. AI analyseert spraakDe jury van de Stevinpremie roemt Sommer ook vanwege haar onderzoek op het gebied van kunstmatige intelligentie. Zo ontwikkelde ze een systeem dat met AI subtiele veranderingen in spraak kan herkennen die kunnen wijzen op psychische ontregeling of een naderende terugval. 'Die combinatie van neurowetenschap, psychiatrie en AI geldt internationaal als veelbelovend voor de toekomst van de geestelijke gezondheidszorg.'Wat wij hier vinden is voor iedereen van belang, want iedereen heeft een breinDat ze naast haar onderzoekswerk ook boeken schrijft, zoals Het Vrouwenbrein, waarin Sommer 'complexe wetenschap begrijpelijk weet te maken', vindt de jury ook te prijzen. Iris Sommer vindt het zelf ook belangrijk om met de wereld te delen wat ze doet. 'Wat wij hier vinden is voor iedereen van belang, want iedereen heeft een brein. Dat vind ik fijn om te delen en in het algemeen: we krijgen subsidies en dat is toch belastinggeld. Dus ik vind dat we ook de plicht hebben om te rapporteren wat wij doen aan burgers.'Anderhalf miljoen euroDe prijs van anderhalf miljoen euro besteedt Sommer aan haar onderzoeksgroep. 'Ik heb een fantastisch multidisciplinair team en met zijn allen zoeken we de grenzen op en duwen we die verder. Ik ga het inzetten om de jonge mensen in mijn groep meer toekomstzekerheid te bieden.'Dat is volgens Sommer hard nodig om jonge academici te behouden. 'Onderzoek werkt bijna altijd op projectbasis, je mag iemand voor een jaar of twee jaar inhuren. Dit is een mooie premie, dus die kan ik over langere termijn uitsmeren, voor als er gaten vallen in de subsidie. De banenmarkt is supergoed voor knappe koppen. Dat zij zich toch aan het onderzoek verbinden, wat een onzekere toekomst is, is fantastisch en dat kan ik hiermee stimuleren.'