vandaag, 20:39Saskia Houttuincorrespondent FrankrijkSaskia Houttuincorrespondent FrankrijkDe statistieken voorspelden het al, toch sloeg het nieuws in Frankrijk in als een bom: voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog zijn er vorig jaar meer mensen overleden dan er baby's werden geboren. Een historisch kantelpunt voor het land dat zich lang trots op de borst klopte voor zijn relatief hoge geboortecijfer.Maar sinds 2011 is het aantal geboortes er met bijna een kwart gekelderd. Daarmee voegt Frankrijk zich bij een lange rij andere landen die met dezelfde demografische trend kampen."We hebben dit lange tijd niet onder ogen willen zien," zegt econoom Maxime Sbaihi, auteur van Les balançoires vides (lege schommels). "Terwijl demografie net zo bepalend is voor de manier waarop ons dagelijks leven verandert als klimaatverandering en AI."Het Franse geboortecijfer ligt nu op 1,56 kinderen per vrouw, het laagste niveau sinds 1918:De laatste jaren is geboortepolitiek weer helemaal terug van weggeweest. Dat heeft ermee te maken dat in sommige delen van Frankrijk de veranderingen al voelbaar zijn. Zoals in de Dordogne, in het zuidwesten van het land. Het aantal geboortes nam er in dertig jaar tijd met bijna de helft af. Sommige scholen hebben vanwege een gebrek aan leerlingen moeten sluiten terwijl nieuwe verzorgingshuizen daarvoor in de plaats komen.Yogadocente Anaïs Didier uit het stadje Bergerac ziet zich genoodzaakt te stoppen met haar lessen zwangerschapsyoga. Het aantal aanmeldingen nam de afgelopen jaren enorm af. "Heel jammer," zegt ze. "We hebben het hier veel over het dalende geboortecijfer, dus dat zou een oorzaak kunnen zijn."Bij de apotheek verderop zijn alle babyspullen uit de schappen gehaald en verkopen ze nu vooral incontinentieluiers:0:51'Vroeger was Bergerac bruisend, nu is het een stad van ouderen​​​​​​​'Econoom Sbaihi ziet vooral economische redenen voor de daling van het geboortecijfer. "Het is niet zo dat we in Frankrijk minder kinderen willen. Het is meer een kwestie of er in de maatschappij nog wel genoeg plek is voor jonge gezinnen. Werk loont minder dan vroeger, terwijl wonen juist duurder wordt. In Parijs kan een persoon met een mediaan salaris 25 vierkante meter minder krijgen dan twintig jaar geleden. Dat zijn precies twee kinderkamers."In een roemruchtige toespraak in 2024 noemde Emmanuel Macron het dalende geboortecijfer "het taboe van de eeuw". De Franse president kondigde aan het land "demografisch te willen herbewapenen".Kritiek op Macrons baby-oproepHij kreeg daarop veel kritiek: zijn woorden werden als kwetsend ervaren voor stellen die in een fertiliteitstraject zitten. Ook noemden critici het onfeministisch. Het deed denken aan hoe Frankrijk in de 19de eeuw families aanmoedigde om vooral veel kinderen te maken pour la patrie (voor het vaderland). Sbaihi: "De buiken van vrouwen zijn geen kanonnen, kinderen zijn geen granaten. Het is een nationale obsessie die al eeuwenlang voortduurt en steeds weer meebeweegt met de cijfers, de statistieken en de tijdgeest."Dit jaar lanceerde de regering een plan over hoe zij toenemende onvruchtbaarheid zeggen te willen bestrijden: vanaf september krijgen alle Fransen op hun 29ste een voorlichtingsbrief van de nationale zorgverzekeraar. Ook moeten er nieuwe centra komen waar vrouwen hun eitjes kunnen laten invriezen en meer onderzoek naar hormonale aandoeningen zoals PMOS en endometriose.Overheidsorgaan voor fertiliteit?Een van de grondleggers van dit plan is gynaecoloog Samir Hamamah; hij schreef twee jaar geleden een rapport waarop het huidige overheidsbeleid gebaseerd is. "De regering heeft niet als doel om mensen te verplichten kinderen te krijgen," zegt Hamamah. "Dat is een persoonlijke keuze voor ieder individu. Wij willen mensen informeren om hen vervolgens te laten doen wat zij zelf willen en wensen."Hij wil dat Frankrijk een apart overheidsorgaan opricht dat zich bezighoudt met geboorte en fertiliteit. Mogelijk hebben de kandidaten voor de presidentsverkiezingen volgend jaar daar wel oor naar; Hamamah zegt regelmatig door politici te worden geraadpleegd. "Dat wordt een van de belangrijkste thema's van de komende presidentsverkiezingen in Frankrijk," verwacht hij.Niet alleen in Frankrijk is het demografische vraagstuk actueel: in heel Europa worden een stuk minder mensen geboren dan er overlijden:maandag 8 juni, 18:56Demonstraties tegen 'tekortgeschoten' systeem in Frankrijk na dood 11-jarige Lyhannazondag 14 juni, 06:30Wordt Zwitserland eerste land met bevolkingsmaximum? Inwoners naar stembusvrijdag 22 mei, 17:03Oud-premier Attal (37) kandidaat bij Franse presidentsverkiezingen volgend jaarvrijdag 5 juni, 13:05Montenegro op koers voor snelle EU-toetreding: eindelijk, of juist te vroeg?