Kan het ook tussen Israël en Turkije oorlog worden? De leiders van deze regionale rivalen doen steeds lelijker tegen elkaar. De Turkse president Erdogan beschuldigde Israëls premier Netanyahu er vorige week van „het pad van Hitler te volgen”; hij zou niet moeten vergeten dat zijn „lot zal zijn als dat van andere tirannen in de geschiedenis”. Netanyahu op zijn beurt wist: „De antisemitische dictator Erdogan, die een genocide op de Koerden uitvoert, de terroristische organisatie Hamas steunt, zijn eigen bevolking onderdrukt en politieke tegenstanders opsluit, is de laatste persoon die Israël de les kan lezen.”

Over zo’n oorlog wordt ter plaatse inderdaad gespeculeerd. Dat zou verschrikkelijk zijn, gezien beider militaire macht. Ik kan het me niet voorstellen, tenminste niet zo’n schietoorlog als de Amerikaans-Israëlische tegen Iran en Libanon die juist is opgeschort (ik ben niet optimistisch dat het geweld ook echt klaar is). Maar er is wel meer dan een woordenoorlog aan de gang: Turkse en Saoedische ministers ondertekenden vorige week de plannen voor een nieuwe spoorverbinding tussen Turkije en Saoedi-Arabië, via Syrië en Jordanië, als overland alternatief voor de Straat van Hormuz (die misschien vandaag wel opengaat maar ja, hoe zit het morgen?). Het gaat om een handelsroute die Israël links laat liggen. En dat is ook de opzet, aldus de Turkse minister van Handel vorige week in Syrië. „De vermindering van Israëls invloed in de regio zal economische welvaart, vrede en stabiliteit brengen samen met toegenomen politieke en economische solidariteit onder ons.”