فیلمهای مستند در مورد ایران در سالهای اخیر بارها کوشیدهاند فاصله عظیمی که بین مردم و حکومت هست تصویر کنند؛ ایرانِ پارتیهای زیرزمینی و جوانان سرخوش و زنان بیحجاب که فرقی زمین تا آسمان با ایران خامنهای و سپاهیان دارد.
فیلم «خاطرات ایران»، آخرین ساخته «پگاه آهنگرانی» که شنبه در بخش «نمایشهای ویژه» جشنواره کن عرضه شد، اما مستندی تاریخی است که تلاشی عمیقتر و دوراندیشانهتر دارد. این فیلم در قالب پنج داستان از ابتدای انقلاب ۵۷ تا زمان حال میکوشد نشان دهد که شکاف بین حکومت انقلابی و مردم از کجا آمده و ریشه در چه تاریخی دارد.
در روایت آهنگرانی میبینیم که چطور ایرانیان نسلهای متمادی کوشیدند بهدنبال وعدههایی بروند که آن انقلاب داده بود و اما هرگز بهشان عمل نکرد. اسم انگلیسی فیلم «تمرینهایی برای یک انقلاب» از همین جهات پرمسماتر و زیبندهتر است. دوگانگی قابل توجهی در این عنوان هست. انگار هم اشاره به انقلاب ۵۷ دارد و هم «تمرین»هایی که مردم برای انقلابی جدید میکنند.
***
پگاه آهنگرانی زاده مرداد ۱۳۶۳ است و ما دهه شصتیها (و نسلهای بعدی) او را پیش از هر چیز با «دختری با کفشهای کتانی» شناختیم، ساخته «رسول صدرعاملی» در سال ۱۳۷۷ که او را بهعنوان یکی از چهرههای پُرفروغ نسل سینماگران جوان ایران مطرح کرد. نسلی سینمایی که بهخصوص زنان جوانش همچون «ترانه علیدوستی»، «گلشیفته فراهانی»، «باران کوثری» و «سمیرا مخملباف» چشمگیر بودند و در فضای پرامید پس از دوم خرداد، چهره جدیدی از ایران را به جهان نشان دادند و نشانهای بودند از امید پیگیر به تغییر که در آن سالها در ایران موج میزد.
