Czy technologię można kolekcjonować? To ważne pytanie w kontekście premiery na polskim rynku pierwszego kobiecego zegarka ultrapremium marki Huawei - Watch Ultimate Design Spring Edition. Smartwatche należą zazwyczaj do kategorii przedmiotów, które wymieniamy, zanim zdążą się zestarzeć estetycznie i funkcjonalnie. Tym razem jednak mamy do czynienia z modelem zaprojektowanym inaczej - tak, aby przetrwał swoje przeznaczenie. Abstrakcja? Niekoniecznie. Historia designu zna już takie przykłady. Jednym z nich jest maszyna do pisania Olivetti Lettera 32, którą posiadam w swojej prywatnej kolekcji. Dla mnie, jako dla dziennikarki i pisarki, jest szczególnie ważnym przedmiotem i doskonałym przykładem na to, że starzejąca się technologia nie jest przeszkodą w zachwycaniu się obiektem. Historia włoskiej firmy Olivetti jest jedną z najbardziej fascynujących opowieści o przedsiębiorczości na świecie, a maszyna Lettera 32 to absolutny "klejnot" firmy.
Maszyna do pisania Olivetti - Lettera 32
(Fot. Katarzyna Żechowicz-Wygryz)
Olivetti powstała w 1908 roku w Ivrei we Włoszech jako "pierwsza narodowa fabryka maszyn do pisania". Założył ją Camillo Olivetti, inżynier, który wcześniej zdobywał doświadczenie m.in. w Stanach Zjednoczonych, obserwując tamtejszy przemysł. Od początku chciał stworzyć włoską odpowiedź na dominację amerykańskich i niemieckich producentów maszyn do pisania. Wyróżniała ją jednak nie tylko ambicja technologiczna. Camillo Olivetti miał bardzo nowoczesne podejście do biznesu: nie chodziło mu wyłącznie o produkcję i zysk, ale też o edukację pracowników, warunki pracy i budowanie silnego zaplecza technicznego. Ten model później rozwinął jego syn Adriano, tworząc z Olivetti przykład firmy społecznie odpowiedzialnej, długo zanim to pojęcie stało się modne.Maszyna, którą dziś podziwiam na swojej półce - Lettera 32, została zaprojektowana przez architekta i projektanta Marcello Nizzoliego. To ważny wątek, ponieważ w firmie Olivetti design był traktowany jak część strategii, a nie ozdoba. Oprócz Nizzoliego, firma współpracowała również z innymi twórcami - Giovannim Pintorim, Ettorem Sottsassem, BBPR czy Carlem Scarpą. Dlatego jej produkty nie wyglądały jak neutralne narzędzia biurowe, ale jak dopracowane przedmioty nowoczesnego życia.
