با راه‌اندازی رسمی «سامانه ثبت ادعای مالکیت املاک»،تمام افرادی که املاک یا اراضی آن‌ها فاقد سند رسمی و دارای سند عادی قولنامه‌ای است، ۲ سال فرصت دارند تا مدارک خود را در سامانه بارگذاری و برای دریافت سند تک‌برگ اقدام کنند؛ طرحی بزرگ که گرچه نویدبخش پایان پرونده‌های کلان کلاهبرداری است، اما در صورت عدم مدیریت درست، می‌تواند چالش‌های حقوقی و اجرایی فراوانی برای شهروندان عادی به همراه داشته باشد.

در حال حاضر اجرای رسمی سامانه در گام نخست برای اسناد حدنگاری صادره از سال ۱۳۹۶ به بعد آغاز شده و درباره سایر املاک نیز در مراحل بعدی تصمیم‌گیری و اطلاع‌رسانی خواهد شد.

طرح ثبت ادعای مالکیت

ساغر نام سامانه ساماندهی اسناد غیر رسمی است که از اول خرداد ۱۴۰۵ از سوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور راه‌اندازی شده است. بر این اساس، هر شهروند ایرانی که ملکی را در تصرف یا اختیار دارد و نسبت به آن ادعایی دارد، از اول خرداد ۱۴۰۵ به مدت دو سال یعنی تا اول خرداد ۱۴۰۷ فرصت دارد ادعای خود را در سامانه ثبت کند تا از تضییع حقوق قانونی خود جلوگیری نمایند.

این بازه زمانی شامل افرادی می‌شود که ملک آنها سند مالکیت ندارد یا سند آن به نام شخص مدعی نیست. در حال حاضر این سامانه برای اسناد مالکیت حدنگاری یا اسنادی که مختصات دقیق آن‌ها روی نقشه‌های رسمی کشور، ثبت شده‌اند، راه‌اندازی شده است که از تاریخ اول فروردین ۱۳۹۶ تا ۳۱اردیبهشت ۱۴۰۵ صادر شده‌ باشند. به این معنا که اگر شخصی نسبت به عین یا منافع ملکی که سند آن در این بازه زمانی صادر شده ادعایی داشته باشد، از اول خرداد ۱۴۰۵ به مدت دو سال فرصت دارد ادعای خود را در سامانه ثبت کند و پس از ثبت دو سال دیگر مهلت خواهد داشت تا اقدامات قانونی لازم را انجام دهد، البته افرادی که نسبت به ملکی ادعا دارند، اما مشمول این بازه زمانی نیستند نیز می‌توانند ادعای خود را ثبت کنند، اما مهلت دو ساله انقضا صرفاً برای املاکی است که دارای سند حدنگاری از ابتدای سال ۱۳۹۶ به بعد هستند. به طور مثال اگر شخصی ملکی را با قولنامه عادی خریداری کرده که سند مالکیت حدنگاری زردرنگ آن ملک در سال ۱۴۰۲ صادر شده، اما فروشنده از انتقال رسمی ملک خودداری کند، خریدار باید ابتدا ادعای خود را در سامانه ثبت ادعا درج کرده و سپس با دریافت گواهی از سامانه، دعوای الزام به تنظیم سند رسمی را در دادگاه مطرح و پیگیری کند.