vandaag, 06:00Meer dan de helft van de Groningers mijdt soms bewust het nieuws. Dat blijkt uit onderzoek van Sociaal Planbureau Groningen en Trendbureau Drenthe. Ook denkt ruim de helft van de deelnemers ten minste een keer per week nepnieuws te zien, van wie een derde zelfs dagelijks.Hoewel een grote meerderheid van de ondervraagde Groningers (89%) het belangrijk vindt om op de hoogte te zijn van wat er speelt, volgde 56 procent afgelopen jaar bewust minder nieuws. Dat heeft verschillende redenen.‘Wat vooral naar voren kwam was dat de mensen het nieuws ‘te veel’ vinden’, zegt Evelien Mulder van Sociaal Planbureau Groningen. ‘Knettergek’Ruim de helft van de ondervraagden geeft aan dat het nieuws vaak te negatief is. Dit zorgt voor stress, verdriet en gevoelens van machteloosheid. Sommigen zeggen dat ze ‘er toch geen invloed op hebben’ of dat ze met nieuws ‘overspoeld’ worden. ‘Het is soms gewoon even te veel, dan denk ik: nu even niet,’ aldus een van de deelnemers. Een ander volgt minder nieuws om zichzelf in bescherming te nemen. ‘Je moet op een gegeven moment iets selectiever worden, anders word je knettergek.’ Vertrouwen, maar ook twijfelsEr is nog wel vertrouwen in het nieuws: 58% van de deelnemers vindt het over het algemeen te vertrouwen. Toch geeft bijna de helft (47%) ook aan soms te twijfelen over de betrouwbaarheid. Bijvoorbeeld omdat ze het nieuws als eenzijdig of politiek gekleurd ervaren, of in het geval van commerciële media als te sensatiegericht. Enkele deelnemers geven aan het nieuws helemaal niet meer te vertrouwen. Bijvoorbeeld door hun eigen ervaringen bij een bepaalde gebeurtenis, waarvan in het nieuws vervolgens een ander beeld werd geschetst. Openheid van bronnen is de meest genoemde reden om het nieuws wél te vertrouwen, naast eigen ervaringen en de manier van presenteren. Een klein deel van de Groningers (8%) geeft aan liever zelf onderzoek te doen naar informatie. Wat opvalt is dat dat aandeel onder inwoners van Drenthe beduidend hoger is. Daar geeft 21% van de ondervraagden aan zelf op onderzoek uit te gaan.NepnieuwsMeer dan de helft van de Groningse deelnemers (63%) zegt wekelijks nepnieuws voorbij te zien komen. Ruim een derde van alle deelnemers (36%) denkt zelfs meerdere keren per dag nepnieuws te zien. Ze geven aan het nepnieuws te herkennen doordat ze weten dat iets niet waar is of doordat het nieuws fouten bevat. Een deelnemer aan het onderzoek zegt: ‘Je merkt vaak intuïtief wel of het gaat om nepnieuws. Dan ga je even zelf kijken of het echt zo is, want je wilt geen dingen voor waar aannemen die niet kloppen.’Sociale media zijn volgens Groningers veruit de grootste bron van nepnieuws. Driekwart van de respondenten zegt via kanalen als X en Facebook wel eens nepnieuws te zien. ‘Sociale media lenen zich eerder voor nepnieuws, omdat daar veel minder controle op zit’, zegt een van de deelnemers. Mensen zien dat hoe meer clicks iets krijgt, hoe meer geld ermee kan worden‘Wat ook vaak genoemd werd is dat iedereen iets op sociale media kan plaatsen, en daar ook geld mee kan verdienen’, zegt Mulder. ‘Mensen zien dat hoe meer clicks iets krijgt, hoe meer geld ermee verdiend kan worden. Maar dat betekent nog niet dat iets waar is.’Sommige deelnemers zeggen bewust gestopt te zijn met sociale media vanwege nepnieuws. ‘Wat ze ook vaak noemden is dat sociale media eigenlijk bedoeld zijn om contact te onderhouden met vrienden en familie, maar dat ze steeds meer overspoeld worden met bijvoorbeeld advertenties’, vult Mulder aan. Daardoor raken ook de wél relevante nieuwsberichten ondergesneeuwd. 16 procent van de deelnemers denkt weleens nepnieuws te lezen in de (papieren of digitale) krant. Om welke kranten het gaat wordt niet gespecificeerd.Aandacht voor GroningenToch onderschrijven de meeste inwoners van onze provincie het belang van het nieuws, niet alleen landelijk en internationaal, maar ook nieuws uit de regio. ‘Het nieuws dicht bij huis is minstens zo belangrijk als landelijk of internationaal nieuws’, zegt een van de deelnemers.Meer dan de helft van de Groningse deelnemers (56%) vindt dat de provincie te weinig aandacht krijgt in de landelijke media. En als Groningen wel aandacht krijgt is het vaak negatief, zegt een van hen. ‘Noord-Nederland komt vaak alleen in beeld bij negatieve gebeurtenissen; laat ook de positieve ontwikkelingen zien.’Een kleine groep (4%) vindt juist dat Groningen te veel aan bod komt in het landelijke nieuws. In Drenthe is daar geen sprake van: 0% van de Drentse deelnemers vindt dat hun provincie te vaak in de landelijke media is.Nieuws verbindt, maar niet altijdUit de antwoorden op de vragenlijst blijkt dat nieuws mensen kan verbinden. Een ruime meerderheid (93%) van de Groningers geeft aan weleens met anderen over het nieuws te praten. Sommigen gaan gesprekken over het nieuws juist bewust uit de weg, omdat ze bang zijn dat het relaties kan verpesten. Bijvoorbeeld bij politieke of maatschappelijk gevoelige thema’s. Ook daarin speelt afkomst een rol. Bewoners van het aardbevingsgebied geven aan dat mensen buiten de regio de aardbevingsproblematiek anders ervaren of minder goed begrijpen. Het is voor sommigen een reden om het onderwerp te mijden. ‘Ik wil niet dat het tussen relaties in gaat zitten, dus dan vermijd ik dat soort gesprekken’, zegt iemand. 'Onderzoek is extra aanmoediging'‘Het is goed te zien dat de meeste inwoners van onze provincie nieuws en juist ook nieuws uit de regio belangrijk vinden’, zegt interim-hoofdredacteur Marcel Gelauff van RTV Noord over de resultaten. ‘Als regionale publieke omroep zetten we ons uiteraard juist in om nieuws uit onze provincie te brengen. Nieuws, ontwikkelingen en evenementen die relevant zijn voor ons publiek hier in Groningen en waar ons publiek in geïnteresseerd is.'Voor ons is dit onderzoek een extra aanmoedigingDe cijfers over het aantal mensen dat het nieuws mijdt komen voor Gelauff niet geheel als een verrassing. ‘Dat is een ontwikkeling die al langer gaande is. We zijn ons dat als RTV Noord zeer bewust. Voor ons is dit onderzoek een extra aanmoediging om ons steeds weer heel bewust af te vragen welke onderwerpen en invalshoeken we kiezen en of we een goed evenwicht vinden tussen positief en minder positief nieuws.'Groningse overheden overwegen te stoppen met X én willen minderen met sociale media(opent in nieuw venster)