Τoυ Δημήτρη Μπούρλου, δικηγόρουΗ ΠΡΟΣΦΑΤΗ απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (699/2026) έφερε στο προσκήνιο, για μια ακόμη φορά, το μεγάλο θέμα των συντάξεων χηρείας και τα επιμέρους προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν και να επιλυθούν.ΠΑΡ’ ΟΤΙ μέχρι τώρα δεν έχουμε στη διάθεσή μας το πλήρες κείμενο της απόφασης, γνωρίζουμε πως με την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου κρίθηκε ότι σε περίπτωση σώρευσης δύο (ή περισσότερων) συντάξεων και δη αφενός μεν από ίδιο δικαίωμα, αφετέρου δε εκ μεταβιβάσεως (σύνταξη χηρείας), οι σχετικές διατάξεις (άρθρο 7, ν. 4387/2016) προβλέπουν απονομή μόνο μίας εθνικής σύνταξης.ΕΙΝΑΙ γνωστό ότι η σχετική διάταξη, που ερμηνεύθηκε από το ΣτΕ, εξαρχής και από όταν ίσχυσε (13/5/2016), δεν εφαρμόστηκε έτσι. Από την πρώτη εφαρμογή της, σε περίπτωση μεν σώρευσης δύο συντάξεων από ίδιο δικαίωμα, απεδίδετο μία εθνική σύνταξη, στην περίπτωση όμως σώρευσης από ίδιο δικαίωμα και εκ μεταβιβάσεως απεδίδοντο δύο εθνικές συντάξεις.Η ΕΡΜΗΝΕΙΑ του Ανώτατου Δικαστηρίου, λοιπόν, θέτει σε σχέση με το συγκεκριμένο θέμα, τρία μεγάλα ζητήματα που πλέον πρέπει να αντιμετωπιστούν από το υπουργείο Εργασίας και την κυβέρνηση:α) Θα αναζητηθούν ποσά δεύτερης εθνικής σύνταξης από όσους τα ελάμβαναν;β) Θα συνεχίσουν οι δικαιούχοι δύο συντάξεων να λαμβάνουν τη δεύτερη εθνική σύνταξη και στο μέλλον;γ) Όσοι συνταξιοδοτούνται του λοιπού, θα λαμβάνουν, αν δικαιούνται δεύτερη σύνταξη, ποσό δεύτερης εθνικής σύνταξης;ΟΙ ΜΕΧΡΙ σήμερα δημόσιες τοποθετήσεις της υπουργού, της κ. Κεραμέως, είναι καθησυχαστικές, χωρίς βέβαια να είναι απολύτως σαφείς σε σχέση με το τι πρόκειται ακριβώς να γίνει, προφανώς επειδή ακόμη δεν γνωρίζουμε το πλήρες κείμενο της απόφασης του ΣτΕ.ΜΕ ΤΟ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟ θέμα, βέβαια, συνδέεται άρρηκτα και το άλλο θέμα των συντάξεων χηρείας, το οποίο αφορά την ισχύουσα νομοθετική ρύθμιση που προβλέπει περικοπή κατά 50% της σύνταξης χηρείας μετά πάροδο τριετίας από τον θάνατο, σε περίπτωση που ο δικαιούχος της σύνταξης εργάζεται ή συνταξιοδοτείται από ίδιο δικαίωμα.Η ρύθμιση αυτή, ως γνωστόν, έχει εφαρμοστεί στον δημόσιο τομέα, όχι όμως στον ιδιωτικό τομέα. Αγωνιούν όσοι εμπίπτουν, φοβούμενοι μήπως εφαρμοστεί και αναγκαστούν να επιστρέψουν αναδρομικά, που σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να αφορούν και επτά έτη.ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ αμφιβολία ότι το θέμα πρέπει σύντομα να αντιμετωπιστεί, όχι βεβαίως στη λογική της ερμηνείας μιας μεμονωμένης διάταξης, αλλά με γνώμονα τι ακριβώς ασφαλιστικό σύστημα θέλουμε να έχουμε στη χώρα μας.Αυτό είναι που πρέπει να διευκρινίσουμε. Θέλουμε ένα κοινωνικοασφαλιστικό σύστημα επιδοματικής λογικής ή θέλουμε κοινωνική ασφάλιση που να επιτελεί τον πραγματικό σκοπό της, που δεν είναι άλλος από την παροχή κοινωνικοασφαλιστικής προστασίας που πράγματι αναπληρώνει το εισόδημα του ασφαλισμένου όταν επαληθεύεται ο ασφαλιστικός κίνδυνος (γήρας, αναπηρία, θάνατος κ.λπ.);ΠΡΕΠΕΙ να επισημάνω ότι ανεξαρτήτως του πώς αναγνώστηκε στη σχετική διάταξη που ερμηνεύθηκε από το ΣτΕ, θεωρώ ότι η διατύπωση αφορούσε σώρευση συντάξεων είτε από ίδιο δικαίωμα είτε από μεταβίβαση μόνο και όχι στις περιπτώσεις των δύο διαφορετικών συντάξεων.Κατά την άποψή μου, ο σχεδιασμός του ασφαλιστικού συστήματος έχει γίνει προβλέποντας μία εθνική σύνταξη για κάθε δικαίωμα.ΩΣ ΜΕΛΟΣ της Επιτροπής για το Ασφαλιστικό το 2015, που προηγήθηκε των σχετικών ρυθμίσεων, πρέπει να διευκρινίσω ότι η Επιτροπή έβλεπε την εθνική σύνταξη άρρηκτα συνδεδεμένη με την ανταποδοτική σύνταξη, με απώτερο στόχο τη δημιουργία του συνολικού ποσού μίας απονεμόμενης σύνταξης, για κάθε περίπτωση συνταξιοδότησης.ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΟΥ, είναι βέβαιο ότι οι όποιες αναλογιστικές μελέτες και προβολές προς το μέλλον έχουν γίνει με υπολογισμό και δεύτερης εθνικής σύνταξης, στις περιπτώσεις του διπλού συνταξιοδοτικού δικαιώματος.ΌΣΟΝ ΑΦΟΡΑ δε το θέμα της μείωσης της σύνταξης από το 70% στο 35% μετά την τριετία, όπου προβλέπεται, θεωρώ ότι θα πρέπει να επανεξεταστεί πάλι με γνώμονα, όπως προείπα, τον σχεδιασμό ενός ασφαλιστικού συστήματος στοιχειωδώς αξιοπρεπούς.ΕΛΠΙΖΟΥΜΕ μετά τη δημοσίευση του πλήρους κειμένου της απόφασης του ΣτΕ, σύντομα να έχουμε από πλευράς υπουργείου και κυβέρνησης τη δημοσιοποίηση των προθέσεων αντιμετώπισης των θεμάτων, που επί σειρά ετών έχουν προκαλέσει ιδιαίτερη ανησυχία σε μεγάλο κομμάτι των συνταξιούχων.