vandaag, 13:08Iedere eerste maandag van de maand besteedt Rijnmond aandacht aan het thema veiligheid, met dit keer als onderwerp natuurbranden. Boswachter Piet van Loon vertelt hoe snel de vlammen door de duinen trokken bij een grote bosbrand vier jaar geleden. “Dat is angstaanjagend om te zien.”“Meteen toen ik aankwam wist ik: dit is serieus”, vertelt boswachter Piet van Loon over de duinbrand in Ouddorp van 2022. “De rookpluimen waren enorm, het duinlandschap stond echt goed in de fik. “Shit, dacht ik, dit brandt midden in de duinen. Dat is een rotplek om bij te komen.”SteekvlamDe brand ontwikkelde zich snel. “Dat is me nog het meest bijgebleven. We zaten toen in een droge periode en dan zie je hoe de vlammen binnen no time door heel het gebied heen trekken. Dat is angstaanjagend om te zien.”De vegetatie in de duinen versnelde de verspreiding van het vuur. “Daar is veel duindoorn, dat is een oliehoudende plant. Die brandt niet snel, maar als die gaat branden, ontstaat er meteen een heel grote steekvlam.”Jaar na vernietigende duinbrand Ouddorp herstelt de natuur snel(opent in nieuw venster)Ochtend na vlammenzee in duinen Ouddorp: 'Het is een dorre, zwartgeblakerde vlakte'(opent in nieuw venster)IndrukwekkendVan Loon, die bij Staatsbosbeheer het Grevelingenmeer onder zijn hoede heeft, kwam als een van de eersten ter plaatse. “Met mijn drone en warmtebeeldcamera konden we goed zien waar de hitte zat en hoe de brand zich zou uitbreiden. Aan de andere kant van de weg ontdekten we een hotspot. Daardoor kon de brandweer daar snel blussen, want juist daar zat uitbreidingsgevaar.”Vanaf daar nam de brandweer het van de boswachter over. “Hoe snel het in Nederland geregeld is, is mooi om te zien: recreatieondernemers die willen helpen, het waterschap dat meteen met middelen paraat staat, defensie die rondvliegt met een helikopter. Ontzettend indrukwekkend.”KansenOndanks de schade zag Van Loon na de brand ook kansen voor natuurherstel. “Het was heel onwerkelijk om door de duinen te lopen: het was kaal, de boomstammen waren zwart en alle vegetatie was weg. Maar tegelijkertijd kan de natuur ontzettend snel herstellen. In een fractie van weken zie je het gebied alweer groen worden.”De boswachter zegt dat elke brand ook leerzaam is. “Je leert hoe snel een brand zich ontwikkelt, maar ook hoe zo’n brand verloopt, wat voor invloed duindoorn heeft en hoe je de brandbestrijding eromheen het best inricht.”VerkenningsvoertuigenWat de duinbrand lastig maakte, is dat de brand woedde in moeilijk begaanbaar terrein. “Maar gelukkig hebben we nu nieuwe duinverkenningsvoertuigen", vertelt Arco Kooijman, dossierhouder natuurbrandbestrijding bij de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond. “Dat zijn voertuigen die in alle landschaptypes hun weg weten te vinden. Dat is met name op het strand en in de duinen belangrijk.”De voertuigen kunnen komen op plaatsen waar grote brandweerwagens niet kunnen komen. “In die voertuigen kunnen vier personen mee en er is ruimte voor eventuele slachtoffers. We hebben ook vuurzwepen aan boord om eventueel kleinere branden te bestrijden, al is het voertuig daar niet primair voor bedoeld.”Vaker natuurbrandenMet de verkenningsvoertuigen wil de Veiligheidsregio informatie ophalen voor de hulpdiensten. “Hoe groot is het brandgebied? Welke vegetatie staat in brand? In welke richting breidt de brand zich uit? Als de brand richting de Noordzee gaat, kunnen we ‘rustiger aan doen’, want dan stopt de brand bij het strand. Is dat richting een strandpaviljoen of richting een camping, moeten we meer haast maken.”Gevoelsmatig zijn er wel vaker grote natuurbranden, zegt Van Loon. “Afgelopen jaar waren er landelijk meer dan achthonderd natuurbranden. Tien jaar geleden spraken we echt nog niet over dat soort aantallen.”Menselijk handelenZowel Van Loon als Kooijman vertellen dat natuurbranden in negentig procent van de gevallen plaatsvinden door menselijk handelen. Kooijman: “Soms wordt er weleens iemand opgepakt die expres een vuur heeft aangestoken, maar vaker gebeurt het onbewust: een kampvuurtje dat vonken geeft, een barbecue die leeggekiept wordt op droog gras, mensen die de auto met hete uitlaat in hoog gras parkeren.”Via Rijnmondveilig.nl(opent in nieuw venster) roept de Veiligheidsregio mensen op alert te zijn op de risico’s van open vuur, zeker tijdens droge periodes. “Gooi geen peuken in de natuur, steek geen gras in brand en laat geen glas achter. Een natuurbrand breidt zich razendsnel uit.”112NL-appAls je een natuurbrand ziet, moet je zorgen dat je op een veilige plek gaat staan. “Dan moet je zo snel mogelijk 112 bellen, de brand melden en de locatie van de brand doorgeven”, zegt Van Loon. “Tegenwoordig kan je ook via de 112NL-app bellen, zodat ze in de meldkamer je exacte locatie kunnen zien.”Van Loon hoopt ook dat melders foto’s en filmpjes van het vuur kunnen maken. “Zo kunnen natuurbrandonderzoekers ook de context van de brand van beeldmateriaal herlijden.” Maar alleen als het echt honderd procent veilig is. “Anders moet je het gebied direct verlaten. Vertrek nooit in de richting van de brand en nooit met de wind in je rug, want dan zal het vuur je inhalen.”