NOS Voetbal•vandaag, 11:16Paris Saint-Germain, dat vanavond de Champions League-finale speelt tegen Arsenal, is momenteel de meest complete ploeg van Europa. Hoewel het succes wordt toegeschreven aan trainer Luis Enrique, ligt de basis dieper. De tactische revolutie in Parijs rust op een voetbalfilosofie die teruggaat tot Johan Cruijff.Lee-Roy Echteld, oud-jeugdtrainer van PSG en huidig coach van AZ, ziet een veranderende voetbalvisie in de Franse hoofdstad: "Enrique heeft dezelfde ideeën als Pep Guardiola ooit had bij FC Barcelona. Hij wil continu de bal hebben, spectaculair voetbal spelen en neemt daar risico's in."De galavoorstelling van PSG en Bayern München (5-4) in de halve finale van de Champions League was van een grote schoonheid. Analist Thierry Henry prees na afloop niet alleen de teams op het veld, ook Rinus Michels, Johan Cruijff, Louis van Gaal en Guardiola. In zijn ogen de grondleggers van dit voetbalschouwspel.Henry oreerde dat Michels het totaalvoetbal bracht, Cruijff de nadruk legde op balbezit en het bewust creëren van ruimtes, Van Gaal voegde daar tactische discipline aan toe en Guardiola perfectioneerde het positiespel.Luis Enrique zet nu de volgende stap in die befaamde speelstijlketen. De Spaanse oefenmeester combineert de klassieke Hollandse en Catalaanse principes met een moordend pressingspel op hoge intensiteit met oog voor tactische details.Dominantie in detailsZo'n opvallend tactisch detail was te zien in de halve finale tegen Bayern. PSG-keeper Matvej Safonov schoot bewust zijn uittrappen over de zijlijn op de helft van de tegenstander, met als doel Bayern-ster Michael Olise uit de wedstrijd te halen. Bayern kreeg telkens een inworp op eigen helft, maar dat stelde de ploeg van Enrique in staat om compact te verdedigen aan die kant.In die kleine ruimtes kwam de snelle Olise niet in zijn spel en produceerde hij in de hele wedstrijd slechts twee matige schoten. Ook bij aftrappen hanteren de Parijzenaren een afwijkende aanpak: de bal wordt direct naar de cornervlag geschoten om de tegenstander daar vast te zetten en zo positioneel het initiatief te nemen.Het tactisch plan van Enrique gaf vorig jaar al de doorslag in de Champions League-finale. Met hoge pressing schakelde PSG Inter volledig uit. Het duel eindigde in 5-0, de grootste overwinning ooit in een CL-finale.Van GaalWaar Guardiola Cruijff vaak noemt als zijn leermeester, speelt Louis van Gaal voor Enrique een belangrijke rol. De Spanjaard speelde als middenvelder onder de Nederlandse coach voor Barcelona."De trainer waarvan ik het meest heb geleerd over spelinzichten is Van Gaal. Met hem heb ik ook de meeste confrontaties gehad. Of beter: meningsverschillen."Van sterrenteam naar collectiefNiet zo lang geleden waaide de Parijse wind nog de andere kant op. In het tijdperk van Lionel Messi, Neymar en Kylian Mbappé en nog eerder Zlatan Ibrahimovic en David Beckham stond PSG bekend om individuele klasse. Het leverde flitsen van genialiteit op, maar nooit de Europese dominantie.Echteld herkent dat van zijn tijd in Parijs: "Ze waren altijd bezig met hun sterren. Soms brak er iemand door, die speelde dan een wedstrijd of tien, vijftien. Uiteindelijk werd hij verkocht, omdat er weer een nieuwe grote naam kwam."Tegenwoordig ligt de nadruk anders. PSG leunt niet meer op individuele kwaliteit, de ploeg van Enrique is veel meer een collectief. In tegenstelling tot het tiki-taka van Messi's Barcelona, waar controle en balbezit centraal stonden, draait het huidige PSG nadrukkelijker om intensiteit en gezamenlijke arbeid zonder bal."Ze werken keihard voor elkaar om de bal te veroveren en kunnen ook nog eens verschrikkelijk goed voetballen", ziet Echteld.Waar Mbappé destijds openlijk toegaf zich niet te kunnen vinden in de collectieve werkfilosofie van Enrique, omarmt de huidige selectie deze juist. Aanvaller Chvitsja Kvaratschelia: "We hebben veel spelers die het verschil kunnen maken. Soms ben jij degene die het verschil maakt, soms een andere speler, en soms veranderen we als team de wedstrijd."Het resultaat is een team waarin collectief functioneren belangrijker is dan individuele status. Dat vertaalt zich niet alleen het spelbeeld, maar ook in de fysieke data: het elftal loopt gemiddeld ongeveer 10 kilometer per wedstrijd meer dan in het tijdperk van de grote sterren.woensdag 6 mei, 06:43Waarom Bayern en PSG juist nu veel Champions League-spektakel kunnen biedendinsdag 5 mei, 19:48Luis Enrique hoopt dat wijsheden van tennisicoon Nadal ook opgaan voor PSGdinsdag 28 april, 22:57Ongekend spektakel in halve finale Champions League: PSG verslaat Bayern München met 5-4woensdag 29 april, 00:02'Hier droom je van als kind', spelers genieten van voetbalfeest in Champions League