Το «θετικό ισοζύγιο» ηλεκτρικής ενέργειας που παρουσιάζεται στις πρόσφατες επίσημες ανακοινώσεις είναι λογιστικά ακριβές, αλλά οικονομικά παραπλανητικό.Το πλεόνασμα των 341 εκατ. ευρώ αφορά αποκλειστικά το διασυνοριακό εμπόριο ρεύματος, χωρίς να συνυπολογίζεται το κόστος της εγχώριας παραγωγής που το υποστηρίζει. Η παραγωγή αυτή βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά σε εισαγόμενο φυσικό αέριο και LNG, με την ηλεκτροπαραγωγή να απορροφά περίπου το 70% των συνολικών εισαγωγών. Όταν το κόστος της πρώτης ύλης που απαιτείται για τη λειτουργία των θερμικών μονάδων φτάνει τα 1,3 δισ. ευρώ, γίνεται σαφές ότι το πραγματικό οικονομικό βάρος είναι πολλαπλάσιο του διαφημιζόμενου λογιστικού πλεονάσματος.Η εξάρτηση από LNG, το CO₂ και η πραγματική τιμή της MWhΤο 2024, οι συνολικές εισαγωγές φυσικού αερίου ανήλθαν σε περίπου 6,2 bcm (69 TWh θερμικές). Το LNG κάλυψε το 50–60% του μείγματος, παρά την αύξηση των ροών αγωγού. Από αυτή την ποσότητα, η ηλεκτροπαραγωγή κατανάλωσε περίπου 3,7 bcm ή 41 TWh θερμικές, οδηγώντας το κόστος καυσίμου στα 1,3 δισ. ευρώ.Σε αυτό προστίθεται το κόστος των δικαιωμάτων CO₂. Οι μονάδες φυσικού αερίου εκπέμπουν 0,35–0,40 tCO₂/MWh, και με τιμές 60–70 €/t, η τελική MWh επιβαρύνεται με 22–28 €/MWh. Το CO₂ λειτουργεί ως σταθερός πολλαπλασιαστής κόστους, ανεβάζοντας σημαντικά το τελικό κόστος ηλεκτροπαραγωγής.Με θερμική απόδοση 50–55% στις παλαιότερες μονάδες και έως 60% στις νεότερες, απαιτούνται 1,7–2 MWh θερμικού καυσίμου για κάθε 1 MWh ηλεκτρικής ενέργειας. Με τιμή LNG 50 €/MWh, το κόστος καυσίμου διαμορφώνεται σε 85–100 €/MWh ηλεκτρική, πριν προστεθεί το CO₂. Συνολικά, με ρύπους και λειτουργικά, το μεταβλητό κόστος ηλεκτροπαραγωγής από φυσικό αέριο στην Ελλάδα φτάνει τα 100–140 €/MWh. από τα υψηλότερα στην Ευρώπη όταν το σύστημα καλύπτεται από θερμικές μονάδες.Η Οριακή Τιμή Συστήματος καθορίζεται από την ακριβότερη μονάδα που απαιτείται για την κάλυψη της ζήτησης, η οποία στην Ελλάδα είναι σχεδόν πάντα μονάδα φυσικού αερίου. Το μοντέλο οριακής τιμολόγησης σημαίνει ότι το υψηλό κόστος του LNG συμπαρασύρει προς τα πάνω την αποζημίωση όλων των παραγωγών, ακυρώνοντας στην πράξη το όφελος των ΑΠΕ για τον τελικό καταναλωτή.Η Πτολεμαΐδα V με υψηλότερη απόδοση και χαμηλότερο συντελεστή εκπομπών (0,75–0,80 tCO₂/MWh), περιορίζει το κόστος CO₂ και διαμορφώνει συνολικό κόστος 75–110 €/MWh. Δεν είναι φθηνή λύση, αλλά θα μπορούσε να μειώσει αισθητά τις εισαγωγές φυσικού αερίου και την ενεργειακή εξάρτηση της χώρας.Η αστάθεια των τιμών φυσικού αερίου, αγορές spot και Περιφερειακές συγκρίσειςΤο 2025–2026, οι τιμές φυσικού αερίου παραμένουν ασταθείς λόγω γεωπολιτικών εντάσεων και διαταραχών στις θαλάσσιες οδούς LNG. Παρά τα μακροχρόνια συμβόλαια και τα εργαλεία hedging, η Ελλάδα παραμένει εκτεθειμένη στη spot αγορά για τη συμπλήρωση των αναγκών της. Το LNG είναι 30–50% ακριβότερο από το αέριο αγωγών, αλλά οι μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες διαθέτουν ισχυρές υποδομές, πολλαπλές πηγές και μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ.Η σύγκριση με την Ιβηρική και την Ιταλία είναι χαρακτηριστική. Οι χώρες αυτές διαθέτουν μακροχρόνια συμβόλαια LNG, ισχυρή υδροηλεκτρική ή πυρηνική βάση και εκτεταμένες διασυνδέσεις, συγκρατώντας το κόστος της MWh. Ακόμη πιο ενδεικτική είναι η σύγκριση με Ρουμανία και Βουλγαρία. Η Βουλγαρία αξιοποιεί την πυρηνική παραγωγή του Kozloduy και τις σταθερές ροές αγωγών από το Αζερμπαϊτζάν, ενώ η Ρουμανία στηρίζεται στην εγχώρια παραγωγή αερίου, την υδροηλεκτρική ισχύ και τον πυρηνικό σταθμό του Cernavodă, επενδύοντας παράλληλα σε SMR. Δύο χώρες με χαμηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ επιτυγχάνουν χαμηλότερες τιμές ενέργειας χάρη σε δομικά πλεονεκτήματα, εγχώρια παραγωγή, πυρηνική ισχύ, στρατηγικούς αγωγούς και υπόγειες αποθήκες.Η Ελλάδα, αντίθετα, στερείται υπόγειων αποθηκών φυσικού αερίου, ενώ οι υποδομές της λειτουργούν ως σταθμοί εισαγωγής και όχι ως στρατηγικά αποθέματα. Το ενεργειακό της μείγμα παραμένει εκτεθειμένο στις διακυμάνσεις της αγοράς LNG, παρά τα μακροχρόνια συμβόλαια. Όσο βασίζεται σε 100% εισαγόμενη πρώτη ύλη χωρίς επαρκή θωράκιση, θα εμφανίζει λογιστικά πλεονάσματα στις εξαγωγές ρεύματος, αλλά πραγματική οικονομική αιμορραγία στο συνολικό ισοζύγιο. Η διέξοδος απαιτεί επενδύσεις σε αποθήκευση ενέργειας, ενίσχυση διασυνδέσεων, μείωση της εξάρτησης από το spot LNG και αξιολόγηση νέων τεχνολογιών καθαρής και σταθερής ενέργειας βάσης.