Τον κίνδυνο και άλλες χώρες να επιχειρήσουν να επιβάλουν διόδια σε στρατηγικές θαλάσσιες οδούς, με αφορμή την αμφισβήτηση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ από την Τεχεράνη, επισημαίνει ανάλυση της Kpler.Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεν απέκλεισε αρχικά το ενδεχόμενο επιβολής τελών διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ, υπό την προϋπόθεση όμως συμμετοχής των ΗΠΑ στα έσοδα.Εξάλλου και ο υπουργός Οικονομικών της Ινδονησίας έχει ήδη θέσει στο τραπέζι το ενδεχόμενο επιβολής διοδίων στο Στενό της Μαλάκκας.Σύμφωνα με την Kpler, το μεγαλύτερο ζήτημα με το Ιράν δεν είναι τα πιθανά έσοδα των 10,7 δισ. δολαρίων, αλλά το επικίνδυνο προηγούμενο που μπορεί να δημιουργηθεί, ανοίγοντας τον δρόμο και σε άλλες χώρες να επιβάλουν χρεώσεις σε κρίσιμες θαλάσσιες οδούς του παγκόσμιου εμπορίου.Το Ιράν έχει ήδη ιδρύσει την Αρχή του Στενού του Περσικού Κόλπου και δηλώνει ότι συνεργάζεται με το Ομάν για τη δημιουργία ενός συστήματος.Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης και αξιωματούχοι του Ιράν έχουν θέσει επίσης το ενδεχόμενο τόσο της επιβολής διοδίων όσο και της παροχής κάποιας μορφής ασφάλισης κινδύνου πολέμου για την αύξηση των εσόδων.Σύμφωνα με τη μελέτη της Kpler, κράτη που ελέγχουν 10 στρατηγικές θαλάσσιες οδούς θα μπορούσαν θεωρητικά να αποκομίσουν έως και 136 δισ. δολάρια ετησίως, εάν καθιερωθεί διεθνώς η επιβολή διοδίων στις διελεύσεις πλοίων.Η ανάλυση συνδέει άμεσα τη συζήτηση αυτή με τις κινήσεις του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ και το σχέδιο που αποκαλείται «Διόδια της Τεχεράνης».Η Kpler προειδοποιεί ότι ένα τέτοιο μοντέλο θα μπορούσε να οδηγήσει σε ένα ακριβότερο, περισσότερο κατακερματισμένο και στρατιωτικοποιημένο παγκόσμιο εμπορικό σύστημα, μετατρέποντας κρίσιμες θαλάσσιες διαδρομές σε γεωπολιτικά εργαλεία πίεσης.Το Στενό της ΜαλάκκαςΣτο επίκεντρο της μελέτης βρίσκεται το Στενό της Μαλάκκας, από το οποίο διέρχεται περίπου το 22% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου.Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της εταιρείας, Ινδονησία, Μαλαισία και Σιγκαπούρη θα μπορούσαν να αποκομίζουν έως και 72 δισ. δολάρια ετησίως από 288.000 διελεύσεις φορτωμένων πλοίων.Τα ευρήματα βασίζονται στο μέγιστο τέλος που προτείνει το Ιράν, το οποίο ανέρχεται σε 1 δολάριο ανά βαρέλι για τη μεταφορά υγρών φορτίων ή ανά τόνο για τα ξηρά χύδην φορτία και το ΥΦΑ. Για τα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, το μέγιστο τέλος που προτείνεται είναι 100 δολάρια ανά εμπορευματοκιβώτιο.Ο υπουργός Οικονομικών της Ινδονησίας, Πουρμπάγια Γιούντι Σαντέβα, έχει ήδη θέσει στο τραπέζι το ενδεχόμενο επιβολής διοδίων.Παράλληλα, η μελέτη επισημαίνει ότι αντίστοιχα έσοδα θα μπορούσαν να προκύψουν και από άλλα στρατηγικά περάσματα, όπως το Γιβραλτάρ, το Στενό της Ταϊβάν και ο Πορθμός του Ντόβερ, γεγονός που ενδέχεται να εντείνει υφιστάμενες γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις.Το Στενό του Γιβραλτάρ κατατάσσεται δεύτερο στη λίστα των θαλάσσιων οδών με τη μεγαλύτερη δυνητική δυνατότητα εσόδων από διόδια.Σύμφωνα με τη μελέτη, Ισπανία, Μαρόκο και Ηνωμένο Βασίλειο -μέσω της σύνδεσής του με το Γιβραλτάρ- θα μπορούσαν θεωρητικά να μοιράζονται έως και 18,5 δισ. δολάρια ετησίως.Ωστόσο, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η προοπτική αυτή θα μπορούσε να αναζωπυρώσει παλαιές διαμάχες κυριαρχίας μεταξύ Λονδίνου και Μαδρίτης γύρω από το Γιβραλτάρ, το οποίο αποτελεί αντικείμενο αντιπαράθεσης εδώ και περισσότερα από 300 χρόνια.Αντίστοιχες εντάσεις εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να προκληθούν και στο Στενό της Ταϊβάν, όπου ενδεχόμενη επιβολή διοδίων ύψους 12,7 δισ. δολαρίων ετησίως ενδέχεται να προκαλέσει νέες οικονομικές και γεωπολιτικές συγκρούσεις μεταξύ Κίνας και Ταϊβάν.Ωστόσο, οι προοπτικές αυτές συναντούν ήδη ισχυρές αντιδράσεις, καθώς ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) και οι περισσότερες ναυτιλιακές δυνάμεις εξακολουθούν να στηρίζουν την αρχή της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, που διατυπώθηκε ήδη από το 1609 από τον Ολλανδό νομικό Χούγκο Γκρότιους και αποτελεί τη βάση του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου μέχρι σήμερα.Ακινησία στο ΟρμούζΜηδενική εμφανίζεται, σύμφωνα την εταιρεία ναυτιλιακής ασφάλειας Diaplous, η διέλευση μεγάλων εμπορικών πλοίων με ανοικτό AIS στα Στενά του Ορμούζ, μετά τη νέα ένταση που σημειώθηκε προχθές στην περιοχή, όταν αμερικανικές και ιρανικές δυνάμεις αντάλλαξαν πυραυλικά πλήγματα, προκαλώντας νέο κύμα ανησυχίας στη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα.Παράγοντες της αγοράς αναφέρουν ότι στην περιοχή καταγράφεται κυρίως κίνηση μικρών φορτηγών πλοίων με «περίεργες» σημαίες, όπως των Κομορών, που φαίνεται να εκτελούν δρομολόγια από και προς ιρανικά λιμάνια, εν μεγάλος αριθμός εμπορικών πλοίων επιλέγει είτε να παραμένει εκτός της περιοχής είτε να κινείται με κλειστά συστήματα εντοπισμού.Σύμφωνα με την Diaplous, αυτή τη στιγμή βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου 54 πλοία ελληνικής ιδιοκτησίας, εκ των οποίων τα 10 με ελληνική σημαία εντός των Στενών του Ορμούζ.Την ίδια ώρα, πηγές με γνώση των διαβουλεύσεων στην περιοχή, αναφέρουν ότι «το Ιράν και το Ομάν, ως γειτονικά παράκτια κράτη, διαπραγματεύονται από κοινού για να καθορίσουν έναν νέο μηχανισμό διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ», εξέλιξη που παρακολουθεί στενά η διεθνής ναυτιλιακή αγορά.Διπλωματικές πηγές ανέφεραν στη «Ν» ότι στην περιοχή εξακολουθούν να δρουν αυτόνομα ομάδες των Φρουρών της Επανάστασης, οι οποίες χαρακτηρίζονται από έντονο φανατισμό και επιδιώκουν, πριν από οποιαδήποτε συμφωνία μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, η Τεχεράνη να εμφανιστεί ως νικήτρια απέναντι στην Ουάσιγκτον.