Σημαντική κάμψη καταγράφει η συμμετοχή χωρών στην πρωτοβουλία αγοράς πυρομαχικών για την Ουκρανία υπό την ηγεσία της Τσεχίας, καθώς ο αριθμός των κρατών που τη χρηματοδοτούν έχει μειωθεί σχεδόν στο μισό μετά την επιστροφή του πρωθυπουργού της χώρας, Αντρέι Μπάμπις, στην εξουσία τον Δεκέμβριο.Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Τσεχίας, τον Πέτρ Πάβελ, μόλις εννέα χώρες συνεχίζουν να συνεισφέρουν οικονομικά στην πρωτοβουλία, έναντι έως και 18 κρατών που συμμετείχαν το προηγούμενο έτος. Η εξέλιξη προκαλεί ανησυχία σχετικά με τον επιμερισμό των βαρών μεταξύ των συμμάχων αλλά και για το μέλλον ενός σχεδίου που είχε δημιουργηθεί από την προηγούμενη φιλοευρωπαϊκή κυβέρνηση της Πράγας με ισχυρή υποστήριξη από τον ίδιο.Όσα ανέφερε η τσεχική προεδρία«Η πρωτοβουλία εξακολουθεί να λειτουργεί, αλλά η νέα δυσκολία είναι ότι μόνο περίπου εννέα κράτη-μέλη συμβάλλουν οικονομικά», δήλωσε ο Πέτρ Πάβελ. Όπως τόνισε, το συγκεκριμένο πρόγραμμα έχει προσφέρει έως και το 50% όλων των πυρομαχικών μεγάλου διαμετρήματος που λαμβάνει η Ουκρανία, γεγονός που το καθιστά δύσκολο να αντικατασταθεί από κάποια εναλλακτική λύση.Από το 2024, η Πράγα έχει συντονίσει την αποστολή περισσότερων από τέσσερα εκατομμύρια βλημάτων πυροβολικού μεγάλου διαμετρήματος προς το Κίεβο, με στόχο την αναπλήρωση των εξαντλημένων αποθεμάτων της Ουκρανίας και τη συνέχιση της άμυνάς της απέναντι στη ρωσική εισβολή.Ο Τσέχος πρόεδρος εκτίμησε ότι το μέλλον της πρωτοβουλίας θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα τον Ιούλιο.Ωστόσο, η προεδρία της χώρας απέφυγε να κατονομάσει ποιες χώρες αποχώρησαν πρόσφατα από το πρόγραμμα. Δυτικός στρατιωτικός αξιωματούχος ανέφερε ότι η Γερμανία και ορισμένες σκανδιναβικές χώρες εξακολουθούν να συμμετέχουν, πρόσθεσε όμως ότι αρκετοί εταίροι θεωρούν παράδοξο να χρηματοδοτούν μια πρωτοβουλία που δεν φαίνεται να υποστηρίζεται επαρκώς από την ίδια την κυβέρνηση της χώρας που την ηγείται.Οι δηλώσεις του Τσέχου πρωθυπουργούΑπό την πλευρά του, ο Αντρέι Μπάμπις υπερασπίστηκε τη στάση της κυβέρνησής του, υποστηρίζοντας ότι η προτεραιότητα είναι οι ανάγκες των Τσέχων πολιτών. Όπως δήλωσε, η χώρα αντιμετωπίζει οικονομικές πιέσεις, κυρίως λόγω του υψηλού ενεργειακού κόστους μετά την κρίση που συνδέεται με το Ιράν, και συνεπώς τα διαθέσιμα δημόσια κονδύλια είναι περιορισμένα.«Δεν έχουμε χρήματα. Λαμβάνουμε χρηματοδότηση από άλλες χώρες και στη συνέχεια παραδίδουμε τα πυρομαχικά», ανέφερε χαρακτηριστικά.Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας την περασμένη χρονιά, ο Μπάμπις είχε απειλήσει ακόμη και με πλήρη διακοπή της πρωτοβουλίας, επικαλούμενος έλλειψη διαφάνειας στη διαχείριση των κονδυλίων και πιθανά οφέλη προς τον Τσεχοσλοβακικό Όμιλο, μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες παραγωγής πυρομαχικών στην Ευρώπη.Ο ιδιοκτήτης και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Μίχαλ Στρναντ, δήλωσε ότι η νέα κυβέρνηση είχε αφήσει την πρωτοβουλία για αρκετούς μήνες σε κατάσταση αβεβαιότητας εξαιτίας νομικών ζητημάτων που χρειάστηκε να διευκρινιστούν.Παρά τα προβλήματα, ο Στρναντ εκτίμησε ότι είναι ακόμη πρόωρο να εξαχθούν συμπεράσματα για το αν η Ουκρανία θα λάβει τελικά λιγότερα πυρομαχικά μέσα στο έτος. Όπως σημείωσε, αρκετές χώρες ενδέχεται πλέον να προχωρούν σε απευθείας αγορές από κατασκευαστές αντί να χρησιμοποιούν τον τσεχικό μηχανισμό.«Η πρωτοβουλία δεν έχει πεθάνει. Συνεχίζει να λειτουργεί, αλλά κινείται πιο αργά», κατέληξε.Πηγή: Financial Times