Όταν η γεωπολιτική σκακιέρα της Μέσης Ανατολής απειλεί το ευρωπαϊκό τραπέζι, η επισιτιστική ασφάλεια της Γηραιάς Ηπείρου μετατρέπεται σε αγώνα δρόμου για τη θωράκιση της αγροτικής παραγωγής. Στο επίκεντρο αυτής της κρίσης βρίσκεται ένα αγαθό ουσιαστικά «αόρατο» για τον πολύ κόσμο, καθώς υπό κανονικές συνθήκες κανείς δεν προβληματίζεται με την επάρκειά του.Με τις τιμές των λιπασμάτων, όμως, να βρίσκονται πλέον σε ελεύθερη άνοδο και τις αλυσίδες εφοδιασμού εκτεθειμένες σε διεθνή σοκ, οι Βρυξέλλες αναζητούν επειγόντως σανίδα σωτηρίας στη δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων και την ενίσχυση της εγχώριας βιομηχανίας.Δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτωνΗ Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρόκειται να εξετάσει τη δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων λιπασμάτων καθώς και την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής, δεδομένου ότι η πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δημιουργεί έντονες πιέσεις στον αγροτικό κόσμο, απειλώντας την Ευρώπη με αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων.Στο πλαίσιο των σχετικών διεργασιών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι θα αξιολογήσει διάφορες εναλλακτικές για τη διασφάλιση της επάρκειας σε βασικά λιπάσματα. Στις προτάσεις περιλαμβάνεται η υποχρέωση των κρατών-μελών να διατηρούν εποχιακά ή ελάχιστα αποθέματα, καθώς και η πιθανή ενεργοποίηση ενός συστήματος κοινών προμηθειών για τα τελικά προϊόντα και τις πρώτες ύλες τους. Το συγκεκριμένο μέτρο αποτελεί μέρος μιας δέσμης πρωτοβουλιών που παρουσιάστηκε την Τρίτη, με σκοπό την αντιμετώπιση του υψηλού κόστους των πρώτων υλών για τη γεωργία και τη θωράκιση της εφοδιαστικής αλυσίδας.«Η επισιτιστική ασφάλεια ξεκινά με την ασφάλεια των λιπασμάτων»Κατά την παρουσίαση του σχεδιασμού, ο επίτροπος Γεωργίας Κριστόφ Χάνσεν δήλωσε: «Η επισιτιστική ασφάλεια ξεκινά με την ασφάλεια των λιπασμάτων. Η Ευρώπη πρέπει να παράγει περισσότερα και να εξαρτάται λιγότερο από άλλους για τα θρεπτικά συστατικά που στηρίζουν τη γεωργία μας».Πριν από το ξέσπασμα των εχθροπραξιών, έως και το ένα τρίτο των λιπασμάτων που διακινούνται στο παγκόσμιο εμπόριο διερχόταν από το Στενό του Ορμούζ, με συνέπεια οι αλυσίδες εφοδιασμού τροφίμων να παραμένουν εκτεθειμένες σε διαταραχές εξαιτίας της πολεμικής αναμέτρησης των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν.Οι τιμές των λιπασμάτων με βάση το άζωτο τον περασμένο μήνα κυμάνθηκαν περίπου 70% υψηλότερα σε σύγκριση με τον μέσο όρο του 2024. Το φυσικό αέριο αντιπροσωπεύει έως και το 80% του κόστους παραγωγής τους.Μέχρι το τέλος του χρόνουΤα στελέχη της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν εκφράζουν ανησυχία για άμεσες αλυσιδωτές επιπτώσεις στις τιμές των τροφίμων, αλλά προειδοποίησαν ότι ο αντίκτυπος θα μπορούσε να γίνει αισθητός μέχρι το τέλος του έτους, καθώς οι αγρότες καταναλώνουν τα αποθέματα λιπασμάτων που είχαν αγοράσει πριν από το ξέσπασμα του πολέμου στο Ιράν.Το κόστος των λιπασμάτων κρίνεται ιδιαίτερα σημαντικό για τους καλλιεργητές σιτηρών και μεγάλων εκτάσεων. Οι υψηλές τιμές κινδυνεύουν να ασκήσουν έντονη πίεση στους παραγωγούς τροφίμων και στους καταναλωτές, καθώς και να δημιουργήσουν περίπλοκες προκλήσεις για τα ήδη στενά δημόσια οικονομικά και τους πολιτικούς ηγέτες.Ζήτημα εθνικής ασφαλείαςΗ πρόταση κατατίθεται εν μέσω μιας γενικότερης στροφής προς τη στρατηγική αποθήκευση τροφίμων και γεωργικών εισροών. Οι κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν ολοένα και περισσότερο τις αλυσίδες εφοδιασμού ως ζήτημα εθνικής ασφάλειας, μετά από διαδοχικά σοκ που προκλήθηκαν από την πανδημία, τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις εντάσεις στη Μέση Ανατολή, γεγονότα που αποκάλυψαν τα τρωτά σημεία στο παγκόσμιο εμπόριο.