نزدیک به هشتاد روز از قطعی سراسری اینترنت در ایران میگذرد. دولت «مسعود پزشکیان» وانمود میکنند که انگار در قطعی اینترنت نقشی ندارد. فعالان آزادی اینترنت میگویند اینترنت ایران در همین پنج ماهی که از شروع اعتراضات دیماه و موج اول قطعی اینترنت در سال ۱۴۰۴ میگذرد، تغییراتی را شاهد بوده که بعید است به حالت قبلی، یا همان «فیلترنت» بازگردد. جمهوری اسلامی به بهانه امنیت و جنگ چه بلایی بر سر اینترنت ایران آورده و با چه روشی خاموشی دیجیتال را بر ایرانیان تحمیل کرد؟
***
از آبان ۱۳۹۸ و اعتراضات سراسری به گران شدن یکشبه بنزین که برای اولینبار در حدود ۱۲روز اینترنت ایران بهطور سراسری و در کل کشور قطع شد، اینترنت ایران چندینبار و بنا به مشکلات امنیتی که حکومت با آن روبهرو بوده، قطع شده یا دسترسیهای مردم عادی به شدت محدود شده است. هر موج اعتراضی، حملات نظامی علیه مواضع جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی آن در داخل ایران، اینها همه مردم ایران را کموبیش از جهان بریدهاند.
اینبار اما فرق میکند. «علیرضا منافی»، فعال آزادی اینترنت و پژوهشگر امنیت دیجیتال به ایرانوایر میگوید که اینترنت ایران قبل از این ماجرا با اینکه فیلترنت بود ولی بر پایه سیستم «بلک لیست» یا «فهرست سیاه» کار میکرد یعنی اینترنت، همان اینترنت جهانی بود ولی سایتها یا سرویسهایی که تعدادشان هم خیلی زیاد بود، بسته بودند. الان اما، اوضاع متفاوت است و سیستم بر مبنای «وایت لیست» یا فهرست سفید کار میکند: «کاملا برعکس شده، همه چیز بسته است به جز سرویسهایی که جمهوری اسلامی تصمیم گرفته آنها را باز بگذارد. این وایت لیست هم، کاربر به کاربر، اپراتور به اپراتور، منطقه به منطقه فرق میکند.»
